Ziel in de zorg boekbespreking

Ziel in de zorg boekbespreking

De gezondheidszorg is aan tal van veranderingen onderhevig. Het boek Ziel in de zorg geeft een blik in de toekomst. Marieke van Nimwegen recenseert.

Andere blik

Nee, het is geen boek uit de holistische hoek, al zou je dat misschien denken met deze titel. Voor me ligt een publicatie van ‘trendwatcher des vaderlands’ Adjiedj Bakas. Hij keek al eerder in de toekomst van de zorg, maar ‘in de laatste twee jaar gebeurde er meer dan in de twintig jaar daarvoor.’ Het stevige, mooi vormgegeven boek is een co-creatie met bijdragen over zorgstelsel, patiënt centraal en technologie. Wij lazen vooral in deel 2 ‘een andere blik op gezondheid.’

Fair Medicine

Toch eerst even over dat zorgstelsel. Bakas signaleert allerhande initiatieven die van onderop komen, terwijl de zorg vanouds een sector is die volstrekt top-down was georganiseerd. Patiëntenverenigingen hebben meer invloed, ondernemers proberen nieuwe verdienmodellen uit en zorgverleners geven zorg steeds vaker zelf vorm. Buurtzorg is hier een mooi voorbeeld van. Net als Fair Medicine, een coalitie van patiënten, artsen, ziekenhuizen en producenten, die zoeken naar wegen om medicijnen ook in de toekomst betaalbaar te houden. Een goede zaak, vindt Bakas, want de vraag van onderop hoort het uitgangspunt van onze gezondheidszorg te zijn.

Bakas’ pleidooi

In het tweede deel schetst Bakas trefzeker en toegankelijk een andere blik op gezondheid. Positieve gezondheid, meer zelfzorg en mantelzorg, kleinschaligheid, preventie – het komt allemaal langs. Wat echter vooral opvalt is Bakas’ pleidooi voor een andere blik op ‘regulier’ en ‘alternatief’. Hij signaleert aan beide zijden het verketteren van de andere groep en stelt voor: ‘Wanneer we met z’n allen nu eens de gulden middenweg zoeken en niets bij voorbaat uitsluiten, zou dat wellicht een oplossing bieden?’

Serieus onderzoek

Serieus onderzoek van alternatieve therapieën en middelen is zo’n middenweg, en de overheid zou moeten investeren in onderzoek naar bijvoorbeeld kurkuma – een middel dat naar verluidt helpt om Alzheimer te voorkomen en de groei van kankercellen bij alvleesklierkanker remt. ‘Kom maar op met die klinische tests, zou ik zeggen, en help daarmee een fabeltje uit de wereld of bewijs dat natuurlijke middelen als kurkuma een medicinaal effect hebben.’

Nieuwe balans

Tot slot, de titel ‘Ziel in de zorg’. Bakas schrijft hierover: ‘Ziel heeft er altijd in de zorg gezeten. Mensen zijn zoogdieren, en de zorg voor elkaar is bij zoogdieren een ingeboren kwaliteit… Mensen die in de zorg werken doen dat bijna altijd vanuit een innerlijke drijfveer en passie.’ Maar de ziel is door de regulering en technologisering in de verdrukking geraakt. We moeten opnieuw een balans zien te vinden, om waardig leven én sterven mogelijk te maken.

Dit artikel verscheen eerder in de TTwijzer 86 van het Van Praag Instituut.

o.a. te koop bij Bol.com