Altijd roomboter

Door Marieke Kops

Roomboter vs margarine
Boeken over voeding kan ik eindeloos blijven lezen. Het blijft me fascineren hoeveel verschillende opvattingen er zijn over de definitie van gezonde voeding. Maar over sommige voedingsmiddelen lijkt er in de loop van de tijd meer consensus te ontstaan. Een voorbeeld daarvan is roomboter. Hoewel het Voedingscentrum en Sonja Bakker volharden in hun standpunt dat je beter margarine of halvarine kunt gebruiken, zijn steeds meer mensen overtuigd van de voordelen van roomboter.

Roomboter versus margarine

Puur of bewerkt?

Je hoeft geen voedseldeskundige te zijn om de verschillen tussen roomboter en margarine te ontdekken. Roomboter is gemaakt van melk, zonder toevoegingen. Roomboter heeft geen ingrediëntendeclaratie nodig, het ingrediënt en het productieproces is volledig transparant. Margarine daarentegen is een niet-transparante samenvoeging van kunstmatig gefabriceerde ingrediënten. Margarine wordt aantrekkelijk verpakt en vergezeld van een portie gezondheidsclaims. Het is onderdeel van een knap staaltje marketing en een zeer winstgevend product.

Verzadigd of onverzadigd vet?

Nog steeds is er veel discussie over verzadigde en onverzadigde vetten, hét hete hangijzer tussen roomboter en margarine als het gaat om voedingswaarde. Wat nou de waarheid is over vetten en de invloed op onze gezondheid weet ik niet, maar gevoelsmatig heb ik een voorkeur voor het verzadigde vet van roomboter boven het onverzadigde en in de fabriek bewerkte vet van margarine. Mijn lijf reageert goed op roomboter en de smaak vind ik veel beter dan die van margarine. Ik drink nooit melk en eet geen yoghurt, ik vind het niet lekker en krijg er altijd last van (luchtwegen en spijsvertering). Roomboter verdraag ik echter prima.

Boter voor de armen

Voordat de voedselindustrie met margarine als ‘gezondheidsbevorderend’ product aan de slag ging, was margarine een goedkoop en houdbaar alternatief voor roomboter. Een namaak boter die mensen bij voorkeur niet kochten. Prachtig is in dat kader het boek Altijd roomboter van Nellleke Noordervliet, dat gaat over de overgrootmoeder van de schrijfster. Hoe arm deze vrouw ook was, margarine heeft ze nooit op haar brood willen doen, altijd roomboter.

De botervloot

Roomboter als smeersel voor op brood heeft een nadeel, vergeet je het van te voren uit de koelkast te halen dan wordt het besmeren van je boterham opeens een grote uitdaging. Daarom heb ik de botervloot in ere hersteld. ’s Ochtends leg ik wat boter op de vloot en die blijft de rest van de dag uit de koelkast. Het eventuele restantje gebruik ik bij het bereiden van het avondeten.

Altijd roomboter?

Het is al bijna tien jaar geleden dat ik voor het eerst iets las over de samenstelling van margarine, halvarine en vloeibare bakboters. Na een periode van vertwijfeling – ik was blijkbaar toch meer dan ik dacht beïnvloed door de margarine lobby – heb ik sindsdien alleen nog maar roomboter in huis. Ik gebruik het voor op brood, als kruidenboter, in cakes en om in te bakken (roomboter kan veilig verhit worden). Ik ben bij de omschakeling van margarine naar roomboter overigens geen grammetje aangekomen. Bij voorkeur koop ik biologische grasboter, die is gemaakt van melk uit de weideperiode. Grasboter smeert daardoor ook net iets makkelijker dan gewone roomboter. Roomboter is een vast onderdeel van mijn voedingspatroon geworden. Altijd roomboter dus? Ja!

 

Het boek Altijd roomboter van Nelleke Noordervliet

Nelleke Noordervliet (1945) geeft in Altijd roomboter een prachtig beeld van de generatie van haar ouders en grootouders. Aan de hand van haar familiegeschiedenis heeft ze het dagelijkse leven in Nederland aan het begin van de vorige eeuw vastgelegd.